Warszawskie ciekawostki

Z serii warszawskie ciekawostki: historia ulicy Chmielnej

Rozbudowa miast nieodłącznie wiąże się z wytyczaniem, a następnie poszukiwaniem nazw dla nowych ulic. Oprócz tego niektóre spośród starych ulic zmieniają swój kształt, a niekiedy także i nazwę, która z jakichś powodów przestała kojarzyć się pozytywnie. Powody, dla których zmieniają się nazwy ulic, placów czy stadionów w stolicy to warszawskie ciekawostki, które chętnie przekazują sobie kolejni mieszkańcy.

Ulice, które mają długą i ciekawą historię

Warszawa ma ciekawą, ale i tragiczną historię. W wyniku bombardowań została niemal doszczętnie zniszczona. Część spośród zabytkowych budynków udało się odbudować, ale miasto zyskało inny charakter. Trudno ocenić czy lepszy, czy gorszy. Niektóre ulice całkowicie zmieniły swój bieg, ale zachowano ich nazwy.

Długą i ciekawą historię mają przede wszystkim te ulice, które zlokalizowane są w centrum miasta, czyli jego najstarszej części. To właśnie na temat tych rejonów powstało najwięcej książek, prac naukowych i artykułów, choć z pewnością jeszcze nie wszystkie warszawskie ciekawostki zostały opisane w literaturze.

Do ulic, których historię warto przytoczyć należy ulica Chmielna, leżąca w dwóch dzielnicach Warszawy: Śródmieściu i Woli.

Warszawskie ciekawostki – losy ulicy Chmielnej na przestrzeni lat

Ulica Chmielna miała rozdzielać grunty augustianów i księży misjonarzy. Początkowo, na odcinku Nowy Świat – Szpitalna, była to wąska uliczka przechodząca dalej w polną drogę. Już wtedy utarła się dla niej nazwa Chmielna, choć oficjalnie nadaną ją w 1770 roku. Taką nazwę (Chmielnik) nosiły leżące nieopodal grunty, które kiedyś należały do książąt mazowieckich. Nazwa ta słusznie kojarzy się z uprawa chmielu.

W roku, w którym ulica zyskała oficjalną nazwę, została też uregulowana i poprowadzona aż do ulicy Miedzianej. Wzdłuż ulicy rozciągały się ogrody, stały również dwie cegielnie i drewniana zabudowa. Pierwsze murowane domy pojawiły się w 1792 roku, a niedługo potem część ulicy pokryto brukiem.

W drugiej połowie XIX wieku przy ulicy Chmielnej powstawało coraz więcej budynków i to nie tylko mieszkalnych. Nie były to jednak duże inwestycje, m.in. dlatego, że brakowało wolnych działek. Istniały natomiast warsztaty kolejowe, zakład produkujący kosmetyki czy wytwórnia płytowa. Od końca XIX wieku działała też łaźnia Diana oraz sklepy z konfekcją damską. Warszawskie ciekawostki mówią, że w tamtym czasie ulica Chmielna kojarzyła się z prostytucją.

W okresie między wojennej na ulicy Chmielnej działało wiele sklepów odzieżowych, były też kawiarnie i hotele. Pojawiło się też kino, którego nazwę zmieniono ostatecznie na Bałtyk. Rozbudowano również Dworzec Główny, który początkowo wcale nie miał być głównym, a jedynie tymczasowym.

W czasie II wojny światowej Chmielna w okolicach Dworca Głównego została doszczętnie zniszczona, poza tym spory odcinek ulicy spalono. Po tych wydarzeniach wyburzono wypaloną zabudowę, a całą ulicę rozerwano na dwa niełączące się ze sobą odcinki. Jedna część zmieniła nazwę, ale po latach ją przywrócono. Dziś nieistniejący kawałek ulicy upamiętnia tablica wmurowana w chodnik przez Pałacem Kultury i Nauki.

Ulica Chmielna w Warszawie – ważniejsze obiekty

Przy ulicy Chmielnej powstało wiele istotnych instytucji. Część z nich z biegiem lat istotna być przestała i została rozebrana. Dziś do najważniejszych obiektów zalicza się:

  • Pracownię obuwia Jan Kileman i Syn,
  • Centrum Społeczności Żydowskiej w Warszawie,
  • Hotel Residence St. Andrew’s Palace,
  • Kino Atlantic,
  • Warta Tower,
  • Dom Towarowy Braci Jabłowskich,
  • Instytut Goethego,
  • zabytkowe kamienice nr 1/3, 13, 21, 24, 30 oraz budynek nr 2, zaprojektowany przez Bohdana Lacherta i Juliana Puterman-Sadłowskiego.